§1. Давлати Бузурги Қиргиз ва солҳои аввали рушди он

Мавзуи синфи 7 аз фанни «Таърихи Қиргизистон»: «§1. Давлати Бузурги Қиргиз ва солҳои аввали рушди он» (саҳ. 7–11, Т. К. Чоротегин). Вазъи дохилии хоқонии уйғур, ки яке аз давлатҳои пурқудрати халқҳои турки шарқӣ буд, ноустувор буд ва низоъҳои байнихудӣ меафзуданд. Дар соли 763 дини монавия дар хоқонии уйғур расман қабул шуд, вале дар хоқонӣ пайравони тангричигӣ, буддоӣ ва ҷараёни насронии несторӣ низ зиндагӣ мекарданд. Дар солҳои 20—30-и асри IX мубориза дар дарбор шиддат гирифт: дар давоми бист сол шаш хоқон иваз шуд. Ба ин жут илова шуд ва кишварро гуруснагӣ фаро гирифт. Дар он вақт вазъи иқтисодӣ ва иҷтимоии хоқонии Қиргиз хуб буд. Хоқони қиргиз ба хоқони уйғур ултиматум фиристод ва лашкари 100 ҳазорнафара дар соли 840 пойтахти уйғурҳо Урду-Балиқро забт кард. Хоқони қиргиз урдуи худро аз водии Енисей ба ҷануб — ба ҷануби кӯҳи Лао-шан (Танну-Ола) интиқол дод. Истилоҳи «Давлати Бузурги Қиргиз»-ро нахустин бор ба илми таърих академик Василий Владимирович Бартолд ворид кардааст. Давлати солҳои 840—924-ро Хоқонии Бузурги Қиргиз номидан бамаврид аст.