§1. Чекит, түз сызык, тегиздик

«Геометрия» сабагынын 7-класс темасы: «§1. Чекит, түз сызык, тегиздик» (5–9-беттер, И. Б. Бекбоев, А. А. Бөрүбаев, А. А. Айылчиев). Геометрияда айрым түшүнүктөрдү аныктамасыз кабыл алууга туура келет. Андай аныкталбай турган түпкү, негизги түшүнүктөр катары чекит, түз сызык, тегиздик жана көптүк кабыл алынган; аларды негизги же баштапкы түшүнүктөр деп аташат. Калган бардык түшүнүктөр ошол негизги түшүнүктөр аркылуу гана аныкталат. Чекиттерди чиймеде карандаштын учу менен белгилеп, аларды чоң латын тамгалары аркылуу көрсөтүп жазабыз (A, B, C …), ал эми түз сызыктарды кичине латын тамгалары аркылуу белгилөө мүмкүн (a, b, c …). Түз сызыкты чексиз созууга болот, сүрөттө анын бөлүктөрү гана көрсөтүлөт. Тегиздик да бардык тарабына чексиз созулат. M ∈ a — M чекити a түз сызыгына тиешелүү, ал эми B ∉ a — B чекити a түз сызыгына тиешелүү эмес дегенди билдирет. Негизги касиеттер (аксиомалар) төмөндөгүдөй айтылат: I₁ — каалагандай түз сызыкка карата ал түз сызыкта жатуучу чекиттер жана анда жатпаган чекиттер болот; I₂ — каалагандай эки чекит аркылуу бир гана түз сызык өтөт.