Kok Boru
KG · Көк бөрүQadimiy ot oʻyini: ikki jamoa uloq talashib, uni raqibning qozoniga soladi.
Kok Boru (qirgʻizcha «ulak tartysh» deb ham ataladi) — qirgʻiz xalqining eng qadimiy ot oʻyinlaridan biri. Ikki jamoa chavandozlari ot ustida uloq — soʻyilgan takaning tanasi — uchun kurashadi va uni raqibning qozoniga solishga harakat qiladi. Har bir solish — bir ball, koʻproq solgan jamoa gʻolib boʻladi.
«Kök börü» — «kulrang boʻri» degani. Rivoyatga koʻra, choʻponlar suruvga hujum qilgan boʻrini ot bilan quvib, oʻljani bir-biridan tortib olishgan; keyinchalik boʻri oʻrnini taka egallagan. Oʻyin yigitlarning jasoratini, chavandozlik mahoratini va jamoa boʻlib harakat qila bilishini sinagan.
Shunga oʻxshash oʻyinlar Markaziy Osiyoning koʻp xalqlarida bor: qozoqlarda — koʻkpar, oʻzbeklarda — uloq (koʻpkari), Afgʻonistonda — buzkashi. 2017-yilda «Kok Boru, anʼanaviy ot oʻyini» YuNESKOning Insoniyat nomoddiy madaniy merosi reprezentativ roʻyxatiga kiritilgan. 2014-yildan beri u Jahon koʻchmanchilar oʻyinlarining asosiy turi hisoblanadi.
Muhim raqamlar
- 2017-yildan beri YuNESKO roʻyxatida
- Maydonda har jamoadan 4 chavandoz
- Match: 15 daqiqadan 3 davr
Manba: Qirgʻiz Respublikasi Kok Boru federatsiyasining «Kok Boru» oʻyin qoidalari (2024), YuNESKO.