§1. Компьютердик тармактын түзүлүшү

«Информатика» сабагынын 9-класс темасы: «§1. Компьютердик тармактын түзүлүшү» (293–295-беттер, Т. Р. Орускулов, М. Ү. Касымалиев). Маалымат берүүчү каналдар менен байланышкан компьютерлердин системасы компьютердик тармак деп аталат. Бир мекеменин, ишкананын гана чегинде иштеген анча чоң эмес тармактар локалдык тармактар (ЛТ) деп аталат; адатта ЛТдагы компьютерлер 1 км ге чейинки аралыкта жайгашат. ЛТ көбүнчө «файл – сервер» принцибинде уюшулат. Компьютер-сервер — көптөгөн колдонуучулардын ортосунда жалпы ресурстарды бөлүштүрүүчү машина; «server» англисче «тейлөөчү түзүлүш» дегенди билдирет. Глобалдык тармактар көптөгөн локалдык тармактарды жана өзүнчө компьютерлерди бириктирет; аларды телекоммуникациялык тармак деп да аташат. Түйүндөгү компьютерди «хост-машина», абоненттин компьютерин «терминал» деп аташат. Мамлекеттин бир тармагын тейлеген тармак корпорациялык, белгилүү бир региондо иштеген тармак региондук деп аталат. Компьютер тармактарынын дүйнөлүк системасы Internet (international — эл аралык, net — тармак) деп аталат.