Интерактивдүү 3D лаборатория · акысыз · 6 тилде
Бул 3D лабораторияда батискафты күн тийген суу бетинен Челленджер тереңдигине — Мариана ойдуңунун эң терең чекитине (10 994 м) чейин түшүрөсүз. Ар бир метрде суунун басымы, 1 см² терезеге түшкөн күч, күн жарыгынын үлүшү жана температура чыныгы формулалар менен ошол замат эсептелет, ал эми айланадагы суу акырындап караңгылайт.
Жолдо океандын 5 зонасынан өтүп, ар биринин жаныбарларын — дельфин менен тунецтен тартып удильщикке, алп кальмарга жана алп амфиподго чейин жакындан көрөсүз. Лаборатория география жана физика сабактарына (дүйнөлүк океан, гидростатикалык басым) ылайыкталган: мугалим аны проектор же интерактивдүү доска аркылуу көрсөтөт, окуучу үйдө 5 тапшырманы аткарат.
Лабораторияда эмне бар
- Тереңдик 0 м ден 10 994 м ге чейин: «▼ Түш» / «▲ Чык» баскычтары, жылдыргыч, «0 м · Бети» жана «10 994 м · Түбү» баскычтары, компьютерде ↑ / ↓ жебелери.
- «Приборлор жана формулалар» панели басымды p = p₀ + ρ·g·h, 1 см² терезеге күчтү F = p · S, жарыкты I = I₀ · e^(−k·h) формулалары менен жана суунун температурасын көрсөтөт.
- Океандын 5 зонасы: күн нуру (0–200 м), күүгүм (200–1000 м), түн (1000–4000 м), абиссаль (4000–6000 м) жана хадаль (6000–10 994 м) зоналары.
- 14 жаныбар өз тереңдигинде гана чыгат — дельфин, тунец, медуза, фонарь балык, кашалот, удильщик, алп кальмар, Дамбо осьминогу, деңиз үлүл балыгы жана башкалар; ар биринин илимий карточкасы бар.
- Батискафтын сыртындагы пенопласт чөйчөк басымдан кичирейет: 10 см ден ~5,7 см ге чейин, көлөмү ~19 % га чейин.
- Салыштыруу шкаласы: аквалангдагы эң терең чөмүлүү (332 м), Бурж-Халифа (828 м), кашалоттун чеги (2000 м), «Титаник» (3800 м), Эверест (8849 м) жана Челленджер тереңдиги — басканда батискаф ошол тереңдикке түшөт.
Океандын тереңдиги лабораториясын кантип колдонуу керек
- 1Батискафты түшүрүңүз. «▼ Түш» / «▲ Чык» баскычтарын же тереңдик жылдыргычын колдонуңуз, компьютерде ↑ / ↓ жебелерин бассаңыз да болот. «10 994 м · Түбү» баскычы түз эле Челленджер тереңдигине алып барат.
- 2Приборлорду байкаңыз. «Приборлор жана формулалар» панелинде басым, терезеге түшкөн күч, жарык жана температура тереңдикке жараша кантип өзгөрөрүн көрүңүз.
- 3Прожекторду күйгүзүп, жаныбарларды табыңыз. 1000 м ден ылдый толук караңгы, ошондуктан «💡 Прожектор» баскычын (же L) басыңыз. «Бул зонадагы жандыктар» тилкесинен же 3D сахнадан жаныбарды басып, анын карточкасын ачыңыз.
- 4Тапшырма аткарыңыз же экскурсияга чыгыңыз. «Тапшырмалар» бөлүмүндөгү 5 тапшырманы аткарыңыз же «Экскурсия» менен суу бетинен түбүнө чейин 6 аялдамадан өтүңүз.
Көп берилүүчү суроолор
Лаборатория акысызбы, катталуу керекпи?+
Ооба, акысыз жана катталуунун кереги жок. Лаборатория браузерде иштейт — эч нерсе орнотпостон, баракты ачып эле баштай бересиз.
Телефондо жана класстагы проектордо иштейби?+
Ооба. Сенсордук экранда тереңдикти «▼ Түш» / «▲ Чык» баскычтары же жылдыргыч менен өзгөртөсүз, жаныбарды басып карточкасын ачасыз, бир манжа менен камераны айлантып, эки манжа менен жакындатасыз; телефондо башкаруу панели ылдыйда жыйылып турат. Сабакта лабораторияны проектор же интерактивдүү доска аркылуу көрсөтүү ыңгайлуу.
Тереңдеген сайын басым кантип өсөт?+
Гидростатикалык басым p = p₀ + ρ·g·h формуласы менен эсептелет: деңиз суусунун ар бир ~10 метри басымды болжол менен 1 атмга көбөйтөт. ~1000 м де басым 100 атмга жетип, терезенин ар бир 1 см² ине ~103 кг жүк баскандай күч түшөт, ал эми Челленджер тереңдигинде ~1091 атм, башкача айтканда 1 см² ге 1 тоннадан ашык.
Океандын тереңинде эмне үчүн караңгы?+
Суу күн нурун жутат: I = I₀ · e^(−k·h) мыйзамы боюнча 200 м де жарыктын болгону 1 %ы калат, ал эми 1000 м ден ылдый күн нуру таптакыр жок. Ал жерде жарыкты биолюминесценциялуу жаныбарлар гана берет — мисалы, удильщиктин жаркыраган «кармагы».
Пенопласт чөйчөк эмне үчүн кичирейет?+
Пенопласттын 85–90 %ы аба көбүкчөлөрү. Басым өскөн сайын бул көбүкчөлөр кысылып, чөйчөк формасын сактаган бойдон бирдей кичирейет: түбүндө 10 см лик чөйчөк ~5,7 см ге чейин кичирейип, көлөмү баштапкысынын ~19 %ына чейин азаят.
Башка 3D лабораториялар